Een confrontatie tussen KNG en Trans is nodig

Column Marianne van den Boomen

In de tijd dat de abortustrijd hevig oplaaide, was ik een jonge blom. En een strijdbaar feminist, zo eentje in een paarse overal (die mij overigens heel goed stond). Ik had spandoeken met daarop ‘Wij vrouwen eisen’, dat was de naam van de landelijke abortusactiegroep, maar het was multi-inzetbaar voor alle andere demonstraties en acties.

Toen ik indertijd hoorde van de plannen voor een studierichting Recht en Leven, haalde ik acuut mijn spandoekje uit de kast – hup, de baricaden op, want zo’n studie leek me nu een heel slecht idee. Je kon immers voorspellen wat er zou gebeuren: onder het paradigma Recht zouden de feministen vallen, met het pro-choice uitgangpunt en de eis van veilige, legale abortus als recht van vrouwen. En onder het paradigma Leven zouden zich de pro-life aanhangers scharen, met suggestieve foto’s van embryos, en die zouden het hebben over moord op het ongeboren kind, zonder zich iets gelegen te laten liggen aan de statistiek dat er elke 5 minuten ergens ter wereld een vrouw overlijdt aan de gevolgen van illegale abortus. En zoals elke abortus- en anti-abortusactivist je kan vertellen: die twee paradigma’s zijn absoluut incompatibel, die kunnen op geen enkele manier met elkaar praten, dat wordt altijd slaande ruzie. Om niet te zeggen: moord en doodslag.

Maar goed, het was maar een metafoor, zoals Tom aangaf. Nu onderzoek ik zelf toevallig metaforen, en ik ben van mening dat je metaforen altijd heel serieus moet nemen.

Betekent dat nu dat ik van mening ben dat de opleiding CIW in Utrecht bestaat uit twee incompatibele paradigma’s?

Tja. Om heel eerlijk te zijn – ik zou het niet weten. Anders dan de twee abortusparadigma’s lijken de twee CIW-paradigma’s namelijk besloten te hebben tot een heel andere strategie: de non-confrontatie. Gewoon naast elkaar laten bestaan, niet praten, niet debatteren, niet uitvechten. De ene club heeft het over diskors, de andere over diskoer. De ene over representativiteit (van steekproeven), de andere over representatie (van beelden en ideologie). De ene over methoden en statistiek, de andere over analyse en historische dispositieven. Taal en tekst versus intertekstualiteit en intermedialiteit – ‘communicatie versus media’ heet het vaak zelfs, alsof die twee zonder elkaar kunnen bestaan.

Maar het er nooit over hebben. Nooit expliciet maken in het onderwijs. Roddelen en mopperen in de wandelgangen, that’s it.

Als student zou ik er volslagen schizofreen van worden – en helaas merken we dat ook in de verschillende masters.

Ja, er moet wat gebeuren. En dat vinden zo langzamerhand meer mensen, docenten en studenten. Tom, als coordinator CIW, wil – volgens het kritische artikel van Michiel Kraaijkamp in de laatste Com’info – de opleiding ‘van de grond af opnieuw opbouwen’. Ha, mijn radicale hart leeft op, en ik wil direct weer mijn spandoeken uitrollen: ik doe mee, het is weer tijd voor revolutie en studentenverzet.

Maar tegelijk ben ik ouder en wijzer geworden: revoluties blijken namelijk óf heel naar en bloedig te zijn, of ze gaan ten onder in bureaucratie en goede bedoelingen. In de loop der tijd ben ik warempel gaan neigen naar wat ik vroeger zag als burgertruttige kleine stapjes in de lange mars door de instituties.

Ik heb dan ook een heel pragmatisch voorstel, om mee te beginnen. Het voorstel is dit: elke verplichte CIW-cursus (dwz 13 cursussen in totaal) gooit één week in het programma om. Eén week slechts. Die week wordt de confrontatieweek, en in die week staan de literatuur, de hoorcolleges en de werkcolleges geheel in het kader van de confrontatie tussen de twee paradigma’s, gerelateerd aan de inhoud van de cursus. Dat dwingt docenten om te rade te gaan bij iemand van de andere partij, en het te hebben over: ‘Ik doe dit en dat in mijn cursus, heb jij iets wat aansluit, een ander perspectief, kritiek wellicht? Kunnen we voor die week iets in elkaar timmeren waarmee beide posities expliciet worden?’ Dat lijkt me uitermate leerzaam voor zowel docenten als studenten.

En wat mij betreft wordt die week vooral niet gesmoord in harmonie en overeenkomsten, laat het verschil er maar van afspatten. Want een beetje radicaal ben ik nog altijd.

En waar ik ook nog altijd in geloof, is de noodzaak van studentenactivisme: laat je horen, organiseer je! Gebruik alle media en communicatiemiddelen die er maar zijn om kenbaar te maken wat er deugt en wat er niet deugt aan de opleiding, wat voor verbeteringen mogelijk zijn: gebruik de opleidingscommissie, cursusevaluaties, Com’Info, SV Contact, openbare debaten zoals deze, de geplande CIW-heidag, enquetes, stakingen, ludieke acties – alles wat je maar kunt bedenken en mobiliseren. Wie weet diep ik dan toch mijn spandoekje nog eens op.

Gerelateerde artikelen