ELO-Special #5: Virtuele Werelden

Als blogger op PubliekeSfeer.nl trap ik af met een special over Elektronische LeerOmgevingen. Vandaag deel 5: virtuele werelden als leeromgeving.

Sommigen praten er al jaren over, anderen vinden het een onzinnige utopie: het inzetten van 3d-computergames als leermiddel. Vooral aan de Universiteit lijkt leren nog prima met boeken en, hooguit, met behulp van het 2d World Wide Web te kunnen plaatsvinden. Toch komen er ook voor CIW-studenten virtuele werelden beschikbaar die zowel interessant zijn om te onderzoeken als in te zetten zijn als leermiddel. Een virtuele vlucht langs Second Life, Home, A World of My Own, (een toekomstige versie van) Google Earth en de film Beowulf.

Second Life

Iedere CIW-student is de virtuele wereld Second Life al wel eens tegengekomen. In krant en tv is er vaak aandacht geweest voor dit project, maar ook aan de wetenschap is het artefact van de digitale cultuur niet voorbijgegaan. De meeste computergames worden vaker gespeeld dan Second Life, maar laatstgenoemde lijkt vooral interessant door het gegeven dat er geen duidelijk spelelement inzit en door de grote overeenkomsten met de realiteit. Onderzoekers als David de Nood van EPN en CIW-docente Marianne van den Boomen doen daarom vooral onderzoek naar de maatschappelijke, sociale en culturele factoren in Second Life. Uit het artikel van De Nood blijkt dat de onderzoeker vooral als actieve deelnemer veel te weten is gekomen over Second Life. Waarom schrijven CIW-studenten eigenlijk veel over Second Life (of Games) en bekennen ze tegelijkertijd de gratis game nooit te hebben gespeeld?

In 2007 bleef de inmenging van Universiteiten echter niet beperkt tot kennis van dit onderzoeksobject. Second Life werd door de TU Delft en de Vrije Universiteit, in navolging van onder andere Harvard University, voor het eerst ingezet als virtuele collegezaal. Grond werd aangekocht en er werden gebouwen neergezet, die vervolgens alleen te bezoeken waren voor genodigde spelers. Vervolgens kunnen er, aldus dit Delfts artikel, allerlei virtuele experimenten plaatsvinden. Hiernaast is het natuurlijk vooral een mooi promotiemiddel. Wanneer gaan communicatiekundigen hun taalonderzoeken eens in Second Life uitvoeren en vinden mediastudenten eens uit wat er met hun PowerPoint-presentatie gebeurt als hij in de 3d-wereld geadapteerd wordt?

Nieuwere ontwikkelingen

Second Life is niet langer de enige virtuele wereld met media-aandacht. Velen kijken al uit naar welk spektakel nieuwelingen als Sony’s HOME en A World Of My Own te bieden hebben. Vaak wordt er geklaagd over de niet optimale techniek van nieuwe onderwijstoepassingen. Wie momenteel echter een blik werpt op 3d-omgevingen weet dat die techniek in enkele jaren met een ongelooflijke vaart vooruit is gegaan. Docenten én studenten moeten inzien dat computergames/3d-omgevingen nu al niet ontweken mogen worden, maar over vijf of tien jaar al helemaal niet. Innovatieve interfaces en (té) perfecte weergaves van de werkelijkheid zorgen ervoor dat de mogelijkheden eindeloos zijn. Aan docenten en studenten om dit medium, dat naast het theater als geen ander alle media in zich kan vervatten, van binnenuit te verkennen. Gelukkig is er voor de cursus Gamecultuur al eens een heuse Game-o-theek ingericht in de Letterenbibliotheek, maar hiermee alleen redt een Universiteit het niet.

HOME (Sony Playstation 3) is grafisch gezien veel beter dan Second Life

Moet Google de kar trekken?

Echt goede en blijvende koppelingen tussen het onderwijs en virtuele werelden zijn er naar mijn weten nog niet echt gemaakt. Natuurlijk, Universiteiten zijn aanwezig in Second Life en mariniers worden klaargestoomd met behulp van oorlogsspellen. Echter, ondanks het (voorlopige) feit dat kinderen veel van games leren wordt het fenomeen nog niet op wijdverbreide schaal ingezet. Een virtuele wereld die wel over de hele wereld en zowel in veel verschillende onderwijsvormen wordt ingezet is Google Earth.

Met Google Earth, dat gratis te downloaden is, kunnen luchtfoto’s van over de gehele wereld op een gemakkelijke manier worden bekeken. De verwachte informatiechaos wordt op een slimme manier voorkomen, wat het voor interface-onderzoekers een interessante casus maakt. De informatie zelf, die naast luchtfoto’s uit ontzettend veel ‘lagen’ locatiegerelateerde gegevens bestaat, maakt het echter voor geografen een genot om in te zetten in de onderwijsprogramma’s. Dat dit daadwerkelijk wereldwijd gedaan wordt laat zien dat 3d-applicaties toch echt toekomst kunnen hebben. Tijd voor niet-geografen om een eigen Google Earth te creëren, zodat ook niet-locatiegerelateerde informatie in een 3d-omgeving tot de studenten kan komen.

Binnenkort zal er in ieder geval weer een poging gedaan worden: verrassend of niet door Google zelf. De gigant, die haar producten vaak op het onderwijs lijkt af te stemmen, is een ‘Populated Earth’ aan het testen. Een virtuele wereld met avatars dus, al zijn verdere details nog geheim. De macht en status van Google kennende zal het een goed doordacht concept zijn, dat hopelijk virtuele 3d-werelden in de mainstream (van het onderwijs) kan doen belanden.

3d in opmars?

In dit stuk is al een hele reeks interessante, maar wellicht wat onbeduidende, technieken gepasseerd. Goed om erbij te vermelden is daarom dat er rond 3d en virtuele werelden meer aan de hand is. 3d wordt al jaren gezien als ‘the next big thing’, maar die belofte lijkt de laatste tijd toch echt een beetje te worden ingelast. In november zag ik voor het eerst een 3d-scherm, van Philips, waarbij het niet nodig is een 3d-bril te dragen. Twee dagen later zat ik in de Amsterdamse IMAX-bioscoop toch weer met een 3d-bril op, maar dat was het zeker waard. De film Beowulf kwam geheel tot mij in 3d, wat het tot een onvergetelijke ervaring maakte. Het oude vertrouwde filmdoek werd omgetoverd in een waanzinnige ruimtelijke weergave, waarbij ik ogen tekort kwam.

Ook zonder hulp van McLuhan werd het mij duidelijk dat het medium deze avond de boodschap was. Een boodschap waaruit blijkt dat de komst van 3d de film voorgoed gaat veranderen. Wanneer beseffen docenten en studenten dat het onderwijs binnen enkele jaren hetzelfde lot is toegedaan?

Helaas, op dit moment zijn er geen polls beschikbaar.

Gerelateerde artikelen