Tutorspecial #1: het TCS-tutoraat

Het is nu bijna tien jaar geleden dat bij TCS het tutorschap is ingevoerd en eigenlijk is het van het begin af aan een heet hangijzer geweest. Niet alleen binnen TCS trouwens, de U-raad heeft een onderzoek uitgevoerd binnen de hele universiteit om te kijken hoe het met de tutoren in Utrecht gesteld is. De uitkomsten waren wisselend en bij TCS leek het allemaal nog wel mee te vallen.

Nu dit jaar het Bindend Studie Advies (BSA) is ingevoerd, is het van belang dat er goede begeleiding is voor de eerstejaars. Vorig jaar zijn er al wat veranderingen doorgevoerd en dit jaar zijn die verder doorgetrokken. Zijn die veranderingen ook daadwerkelijk verbeteringen? En kun je bij een studie als TCS, waarbinnen zoveel verschillende studierichtingen zijn, eigenlijk wel functionele tutoren aanstellen?

Verandering, maar ook verbetering?

Om eens te kijken hoe de ervaringen van eerstejaars zijn met hun tutor, heeft Charlotte Hemmink, onderwijscommissaris van ALIAS en voorzitter van de studentenraad, een enquête uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de tutorgesprekken over het algemeen positief worden beoordeeld en dat de studievoortgang en het BSA in de gesprekken aan de orde komt. Dat geldt lang niet altijd voor het portfolio, specifieke studievaardigheden en de breekdag. Charlotte Hemmink: “Er kunnen inderdaad nog wat dingen verbeterd worden, maar dat is eigenlijk altijd wel zo. Vorig jaar zijn er al heel wat dingen veranderd en de tutoren worden goed begeleid vanuit TCS. Tutoren hebben dit jaar een gids met richtlijnen gekregen. Hierin staat op welke momenten zij hun studenten moeten spreken en waarover ze het dan moeten hebben. Een van die dingen is natuurlijk het BSA.”

‘Tutoren moeten het BSA bespreken’

Rosan Slebioda is studentlid van de Opleidings Commissie (OC) en heeft vanuit die functie ook te maken met het tutoraat: “De mensen achter TCS zijn echt enorm goed bezig met het tutoraat en hier wordt heel serieus naar gekeken. Er is een geweldig plan opgesteld vorig jaar om het tutoraat sterk te verbeteren bij TCS en alle tutoren worden goed begeleid. Hier zijn we als OC enorm trots op.”

Ondanks de goede geluiden en de positieve enquête zijn de verhalen van studenten over hun tutor heel wisselend. Reacties varieerden van positief: ‘Ik heb veel aan de gesprekken met mijn tutor! Hij helpt me echt op weg!’ tot negatief: ‘Ik heb mijn tutor nog nooit gezien’.

‘Ik heb mijn tutor nog nooit gezien’

Slebioda: “Niet alles gaat altijd goed natuurlijk. We zijn erover aan het denken of we misschien in de toekomst studentmentoren kunnen aanstellen om de eerstejaars te helpen bij bijvoorbeeld het kiezen van vakken. Studenten weten daar vaak net wat meer van af dan docenten, die hun eigen vakkennis hebben. Maar dat is nog maar een heel pril idee. Verder is het zo dat vanaf komend voorjaar hoofdrichtingadviseurs worden aangesteld. Dat zijn docenten die veel verstand hebben van een of meer hoofdrichtingen en daar voorlichting over geven.”

Iemand die ons nog veel meer kan vertellen over alle ontwikkelingen in en om het tutoraat is studieadviseur Marijn Smeets. Wat is er dit jaar precies veranderd en zijn de effecten positief? “Vorig jaar waren de tutorgroepen vergroot tot dertig studenten, dat bleek echter niet goed te werken, dus dit jaar zijn ze juist weer verkleind tot ongeveer vijftien studenten. Tutoren krijgen voorlichting over het tutorschap, er is speciale aandacht voor het BSA en voor de vraag of studenten de juiste studie hebben gekozen.”

‘Als er van de vijftien studenten twee komen opdagen, kunnen wij er ook niets meer aan doen’

De aanbevelingen die de U-raad doet in een rapport aan de universiteit om het tutoraat per opleiding te verbeteren, worden bij TCS al een tijdje toegepast. Maar het nieuwe tutorsysteem is volgens Smeets nog steeds in ontwikkeling. Het zal ook nog even duren voordat duidelijk wordt of de veranderingen ook echt verbeteringen zijn. Ze geeft bijvoorbeeld aan dat niet alle tutoren hun taak even serieus nemen, maar voor de studenten zelf is ook een taak weggelegd. “Als van de vijftien studenten er twee komen opdagen, kunnen wij er ook niets meer aan doen. We bieden de faciliteiten aan.”

Op de hamvraag, of tutoren wel goed kunnen functioneren in de jungle die TCS heet, antwoordt Smeets dat tutoren vooral een persoonlijke begeleider zijn en een eerste aanspreekpunt voor studenten. Voor specifiekere vragen kun je terecht bij hoofdrichting- of studieadviseurs.

Evaluaties

Om te kijken of alle veranderingen die worden doorgevoerd wel echt werken, zijn er evaluaties. Niet alleen een enquête onder eerstejaars halverwege het eerste jaar, maar ook aan het eind daarvan. Luuk van de Vondervoort is studentlid van de faculteitsraad en zit in een projectgroep die is opgezet om de verschillende opleidingen te inventariseren. Binnen die projectgroep heeft ook hij zich bezig gehouden met de status van het tutoraat en de vraag hoe goed de studenten binnen verschillende opleidingen begeleid worden.

Iedere opleiding heeft zijn eigen manier van werken. Bij sommige opleidingen is er één almachtige tutor, ergens anders zijn er bijna net zoveel tutoren als studenten. Bij TCS is er gekozen voor een middenweg, er is een groep grotendeels jonge tutoren die goed aangestuurd wordt.

‘Bij TCS zijn ze flink aan het hervormen geslagen’

Wanneer de raad in kaart heeft gebracht hoe het binnen de verschillende opleidingen gesteld is met het tutoraat, worden er modellen opgesteld om de zaak te verbeteren. Zo’n model is voor iedere studie anders, want studenten Duits en TCS’ers op één hoop gooien, is als appels met peren vergelijken. Van de Vondervoort: “Er komen geen verschillende modellen per opleiding, anders zouden het geen modellen meer zijn. Wel zullen er meerdere modellen/mogelijkheden komen waarop een opleiding haar tutoraat kan organiseren, omdat TCS en Duits inderdaad appels en peren zijn.”

Maar komen er dan nog meer veranderingen? Bij het tutoraat van TCS is toch al heel veel veranderd? “Ja,” legt Van de Vondervoort uit, “bij TCS zijn ze zelf al flink aan het hervormen geslagen. En over het algemeen ziet het er daar goed uit.” Of er nog meer gaat veranderen bij TCS is nog niet duidelijk, want daar zijn ze nog druk mee bezig.

‘De helft wist niet van mijn bestaan en van de andere helft kwam maar de helft opdagen’

De tutor aan het woord

Tot zover de veranderingen, maar hoe denken tutoren eigenlijk zelf over hun functie in deze woelige tijden? Een tutor die graag anoniem wil blijven, vertelt dat hij al twee jaar als tutor binnen TCS functioneert, naast zijn werk als docent aan verschillende opleidingen binnen de Universiteit. Na het doornemen van een handboek en het volgen van enkele cursussen was hij klaar voor het tutorschap. Hij kwam direct voor een groep te staan van maar liefst dertig TCS’ers. En dat verliep niet bepaald vlekkeloos. “De helft wist niet eens van mijn bestaan af en van de andere helft kwam maar de helft opdagen.”

Een lastig begin dus, met TCS’ers die niet wisten waar ze vandaan kwamen en waar ze naartoe gingen. Dit zijn volgens hem echter typische vragen die het beste met de tutor besproken kunnen worden. Wat heeft een tutor eigenlijk wat een studieadviseur niet heeft? “De tutor fungeert in principe als een voorportaal naar de studieadviseur of een van de andere adviseurs binnen TCS. Met al je vragen over de inhoud van de opleiding en wat je daarmee aanmoet kun je bij je tutor terecht.”

‘Tegenstanders zullen er altijd blijven’

Alle veranderingen ten spijt, aan de beeldvorming over de tutoren is de laatste tien jaar weinig veranderd. De eerste Alalos berichtte krap tien jaar geleden over het pas ingevoerde tutoraat (toen nog facultatief) door twee studenten te interviewen. De voorstander was erg blij met de begeleiding, de tegenstander vond het maar onzin en zocht alles liever zelf uit, met hulp van de studieadviseur. Marijn Smeets reageert laconiek: “Dat is nog steeds zo en dat zal ook wel zo blijven.”

Tutor of geen tutor, de begeleiding is vooral bedoeld voor eerstejaars, die met het BSA te maken hebben. Daarna moet het initiatief van studenten zelf komen. Tja, TCS blijft nu eenmaal een eindeloos proces van dingen uitzoeken en keuzes maken.

Door Tessa Bijvank, Bente Meindertsma, Ilona Tonnaer en Halde van Rijn

Dit artikel is afkomsting uit Alalos, het kwartaalblad voor studenten Taal- en Cultuurstudies

Gerelateerde artikelen