De OC CIW vroeg zich af wat studenten nu eigenlijk in het algemeen verwachten van een hoorcollege, en of dat overeenkwam met wat docenten beogen het hun hoorcolleges. Als dat heel erg uit elkaar zou liggen zou er in ieder geval iets moeten gebeuren aan de communicatie over het doel van hoorcolleges. Ook wilde de OC weten in welke mate hoorcolleges in het algemeen al dan niet voldoen aan de verwachtingen van studenten, en dezelfde vragen voorleggen aan docenten (aangezien er ook van die kant een verschil kan zijn tussen wat je idealiter zou willen, en waar je in de praktijk toe gedwongen ziet).

Uiteindelijk zijn er 279 enquetes ingevuld door studenten, tijdens de hoorcolleges van de cursussen Geschiedenis en Theorie Nieuwe Media en Filosofie van Media en Communicatie (64% CIW, 28% TFT, 8% anders). Van deze studenten was 37% eerstejaars. De docentenversie van de enquete is uitgegaan naar alle CIW docenten (zowel van MCW als Nederlands), en daarvan kwamen er 15 terug (12 MCW en 3 Nederlands).

De enquete-vragen bestonden, op een paar open vragen na, uit 5-punts vragen. Van de vragen gingen er 9 over redenen om naar hoorcollege te gaan, 6 over redenen om niet te gaan, 14 over hoe hoorcolleges in de praktijk worden ervaren, en 14 over wat men verwacht/ wenst van een goed hoorcollege. De docentenversie bestond uit 16 vergelijkbare vragen, ook in twee versies: de ene over de ideale situatie en de andere over hoe het in de prakrijk uitpakt.  Hieronder de belangrijkste resultaten.

Het overgrote merendeel van de studenten (75%) heeft het liefst cursussen met een combinatie van hoorcolleges en werkcolleges. 10% heeft een voorkeur voor alleen werkcolleges, en 12% voor alleen hoorcolleges. Hier was overigens sprake van een verschil tussen eerste- en ouderejaars: van de eerstejaars wilde slechts 3% alleen werkcolleges terwijl 15% de voorkeur gaf aan alleen hoorcolleges.

Ook de docenten hadden een sterke voorkeur voor cursussen met hoorcollege en werkcollege, al tekenen de meesten daarbij aan dat sterk afhangt van het doel, de inhoud en de plaats in het curriculum van de cursus – voor sommige cursussen is alleen HC’s, of alleen werkcolleges de meest geëigende vorm.

Redenen om naar hoorcollege te gaan waren vooral (>3): noodzakelijk om de cursus te kunnen halen, interesse in onderwerp, stof niet gelezen, verdieping, duidelijke meerwaarde. Nauwelijks een reden om te gaan (<3) waren: aanwezigheidverplichting, passief willen luisteren, vragen over de stof, vrienden zien.

Redenen om niet te gaan waren vooral (>3): andere dingen te doen, en slechte sprekers. Nauwelijks een reden om niet te gaan (<3) waren: voegt te weinig toe aan stof, niet nodig om de cursus te halen, saai/schools, zaalrumoer.

Overigens waren er een aantal kleine, maar wel telkens in dezelfde richting wijzende verschillen tussen CIW’ers en niet-CIW’ers: CIW’ers gaan net iets minder vaak naar hoorcolleges omdat het onderwerp ze interesseert, en net iets vaker omdat ze de stof niet hebben gelezen. CIW’ers geven ook vaker dan andere studenten als reden om niet te gaan dat ze iets anders te doen hebben, HC’s weinig toevoegen, saai en schools zijn en dat slechte sprekers hun concentratie bemoeilijken.

Studenten verwachten/wensen van een goed hoorcollege vooral (>4): uitleg van de stof, een onderhoudende performance, een ondersteunende powerpoint (liefst vooraf beschikbaar), een overzicht van te lezen stof, verdieping en achtergrond, praktijkvoorbeelden, lijn binnen de cursus, info over opdrachten en deadlines. De studenten verwachten in minder mate (<3) van een hoorcollege: interactie, en relaties met andere cursussen. CIW’ers vertonen wederom kleine maar systematische verschillen: CIW’ers wensen net iets vaker uitleg en overzicht, en vinden relaties met andere cursussen iets minder belangrijk dan andere studenten.

Volgens de studenten scoren de hoorcolleges in de praktijk minder op al bovengenoemde punten, maar het gemiddelde verschil was nooit groter dan 0.8. De sterkste verschillen (>0.5) tussen gewenst en gekregen betroffen de aspecten: onderhoudende performance, praktijkvoorbeelden, lijn in de cursus, relaties met andere cursussen, en interactie. In iets mindere mate (>0.3) waren er verschillen tussen gewenste en gekregen wat betreft: uitleg stof, en verdieping. CIW’ers misten vaker praktijkvoorbeelden dan andere studenten.

Gelegd naast de verwachtingen cq bedoelingen van docenten tekent zich het volgende beeld af. Docenten wensen cq beogen met hoorcolleges vooral (>3.5): verdiepende extra informatie, een lijn in de cursus, een relatie met andere cursussen, een ondersteunende powerpoint, praktijkvoorbeelden, en mogelijkheid tot vragen beantwoorden. Minder belangrijk (<3.5) vonden zij: uitleg van gelezen stof, voorbereiding op te lezen stof, informatie over opdrachten. Ook docenten ervoeren verschillen tussen ideaal en praktijk: in de praktijk bestonden hun hoorcolleges vaker dan ze lief was (>0.5) uit uitleg van de stof, voorbereiding op te lezen stof, en informatie over opdrachten, en bevatten deze minder vaak dan zij wensten verdieping, een rode draad binnen de cursus, een link naar andere cursussen, en vragen beantwoorden.

Hoewel het geringe aantal ingevulde docentenenquetes noopt tot voorzichtigheid bij de interpretatie, is uit deze resultaten op de te maken dat docenten en studenten enerzijds vergelijkbare verwachtingen hebben van een goed hoorcollege, voor zover het gaat over het belang van verdieping en parktijkvoorbeelden. Een ondersteunende powerpoint wordt zowel door studenten als docenten belangrijk gezien, zij het dat docenten daar iets minder aan hechten dan studenten. Het grootste verschil zit ‘m echter in het belang dat al dan niet wordt gehecht aan uitleggen van de stof (gelezen dan wel ongelezen): docenten vinden dat beduidend minder belangrijk dan studenten, maar zien zich in de praktijk genoodzaakt om dat veel meer te doen dan zij eigenlijk willen. De studenten vinden dat echter juist wel belangrijk, en zouden dat dan ook veel meer willen.

Een ander opvallend verschil is dat studenten relaties met andere cursussen beduidend minder belangrijk vinden dan docenten, maar dat beide partijen vinden dat dat er in de praktijk minder van komt.

Hoewel jullie volop kansen hebben om ons als opleidingscommissie te laten weten wat jullie vinden van CIW, bijvoorbeeld door middel van de cursusevaluaties of de enquête over hoorcolleges, vinden wij de drempel van het tweede jaar een mooi moment om te vragen hoe het gaat. Was het leuker dan verwacht of viel het juist tegen? ‘Vond je het te zwaar, of misschien juist te licht?

Aan het begin van het jaar gaven jullie bijvoorbeeld met betrekking tot Inleiding CIW aan, dat de werkdruk van deze cursus te hoog was. Tegelijkertijd echter, gaf 75% van jullie aan minder tijd aan de cursus te hebben besteed dan de gestelde norm (namelijk 20 uur per vak per week).

Was het laatste niet duidelijk uitgelegd of kostte het wennen aan een nieuwe omgeving teveel tijd? Ondervond je dezelfde problemen ook in de rest van het jaar? Jullie reacties hoeven natuurlijk niet alleen te gaan over de tijdsdruk.

Zeg wat je op je lever hebt, zodat we samen kunnen kijken waar we nog verder kunnen verbeteren. Bovendien kun je je stem laten horen tijdens de volgende bijeenkomst in de Heidagreeks 12 juni. Komt allen!

Met vriendelijke groet,

Studentleden van de opleidingscommissie CIW
Steven Kamminga, Yoeni Kuyper, Milou van Kerkhof en Kim van den Heuvel

Coördinator van de cursus CAD Frank Jansen was bij de vergadering aanwezig om het een en ander toe te lichten. Frank legde aan de OC uit dat zeker de eerste opdracht inderdaad streng wordt beoordeeld op algemene schrijfvaardigheid (grammatica en spelling). Dit om een helder signaal af te geven over wat er op dit gebied in het algemeen aan de universiteit van de student wordt verwacht. In de eerdere cursussen zijn de opdrachten vooral op hun inhoud beoordeeld door de docenten uit de inhoudelijke cursussen. Op schrijfvaardigheid wordt dan nauwelijks beoordeeld, temeer daar dat in de betreffende cursus ook niet wordt behandeld.

Wel meent Frank Jansen dat sommige essayopdrachten in andere cursussen eigenlijk veel te moeilijk zijn voor verse eerstejaars. Een bijkomend probleem is volgens Frank Jansen bovendien dat de huidige generatie studenten op de middelbare school schijfvaardigheden soms minder heeft meegekregen. Studenten moeten zich hier wel bewust van worden en daarom werden zij bij de eerste opdracht van CAD vaak flink met de neus op de feiten gedrukt. Opdracht 2 en 3 werden een stuk beter gemaakt, dus zo’n signaal werkt wel.

Andere opzet

Overigens wordt de cursus CAD volgend jaar anders opgezet, waarschijnlijk wordt er niet meer gewerkt met werkstukken uit eerdere cursussen. Hoe dan ook vindt de OC dat de beoordelingscriteria duidelijk moeten zijn, juist als die afwijken van andere cursussen.

Frank Jansen legde uit dat de huidige cursus drie verschillende genres behandelt: hypothesetoetsend onderzoek, beschrijvend onderzoek en populariserend schrijven voor een website. Niet alle docenten in de OC vonden de splitsing tussen wetenschappelijk en populariserend goed: zo verdwijnt uit het zicht dat ook wetenschappelijk schrijven levendig, helder en actief moet zijn. De studentleden van de OC vonden dat de cursus een goede inleiding is op de verschillende genres, maar dat er dan wel verdieping en vervolg nodig is in volgende cursussen. Graag willen wij weten wat andere studenten (en docenten!) hiervan vinden en of zij nog kritiek en/of opmerkingen hebben over hoe het beter kan.

Overige kwesties

De OC signaleert dat ouderejaars regelmatig kiezen voor slechts het eerste deel van een lintcursus. Een lintcursus is een cursus die bestaat uit twee delen, zoals bijvoorbeeld Tekstontwerp en Begrijpelijkheid 1 en 2. In het eerste deel krijg je theorie, in deel 2 ga je daarmee aan de slag in een eigen onderzoek. De OC vraagt zich af waarom veel studenten het houden bij deel 1. Is het omdat je je niet wilt vastleggen voor het geval deel 1 tegenvalt, lijkt het teveel van hetzelfde, of zijn er andere redenen? Graag krijgen wij hierin meer inzicht en we vragen jullie dan ook of jullie hier misschien duidelijkheid in kunnen verschaffen. Graag horen we jullie reacties!

De OC (3 studenten en 3 docenten, plus de studieadviseur als adviserend lid) vormt de enige plek waar studenten formeel medezeggenschap hebben over hun eigen onderwijs. De OC pluist bijvoorbeeld de cursusevaluaties uit, en bij onduidelijkheden, gemopper of officiële klachten probeert zij met docenten of bestuur de problemen op te lossen. Vaak lukt dat. De bewering van Michiel in Com’info nr 3 dat ‘zowel de OC als de studenten te weinig kritisch zijn over de cursussen’ is dan ook uit de lucht gegrepen. De bewering dat ‘sommige cursussen een schrikbarend laag niveau hebben’ misschien niet, maar dat is pas te beoordelen na een concrete invulling: welke, wat, waar, in welk opzicht?

Ingewikkelder zijn algemene kwesties, zoals gebrekkige samenhang, kwaliteitswaarborg gehele opleiding, schoolsheid, ‘pretbachelor’-houding en aansluiting op de masters. Voor CIW komt daar nog bij dat de opleiding inderdaad een hybride is van twee opleidingen, zoals Michiel in beide artikelen beschrijft, al gaat dat niet om ‘Communicatiewetenschap’ en ‘Nieuwe Media’, maar om enerzijds communicatiekunde/taalbeheersing vanuit het Instituut Nederlands en anderzijds TFT-, Nieuwe Media- en Vrouwenstudiesvakken vanuit het Instituut Media en Re/presentatie (tegenwoordig geheten Media- en Cultuurwetenschappen). Voor het komende jaar heeft de OC een grondige doorlichting van het hele CIW BA-traject op de agenda staan, inclusief de aansluiting op de verschillende masters. Maar hoe dan ook: zonder signalen van studenten (en docenten) kan de OC weinig.

Oftewel: laat je horen! Wat deugt er wel, wat niet, hoe is CIW te verbeteren? Maak gebruik van alle media en communicatiemiddelen die er maar zijn: de OC, cursusevaluaties, openbare discussies zoals gehouden op 7 juni 2007), de CIW-heidag (6 november), Com’Info, SV Contact et cetera. Het door Michiel geschetste model van de gerenommeerde rijke Amerikaanse universiteit zal er niet in zitten (een CIW’er legt niet zo gauw $60.000,00 collegegeld op tafel…) maar een CIW-opleiding waar studenten en docenten trots op kunnen zijn is zeker niet onmogelijk.

Marianne van den Boomen

voorzitter OC CIW

Ingezonden stuk van de OC CIW voor Com’ info